Polskie pieśni protestu

Aby przypomnieć o 30. rocznicy wprowadzenia Stanu Wojennego przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego i Wojskową Radę Odrodzenia Narodowego, przedstawię kilka mniej i bardziej znanych protest songów. Temat jest bardzo szeroki, nawet nie będę próbował przedstawić pewnej reprezentacyjnej grupy takich piosenek. Dobierając poniższy repertuar kierowałem się raczej odczuciami estetycznymi i własnym gustem muzycznym, niż tematem podejmowanym przez artystę wykonującego dany utwór.

W dniu dzisiejszym i tak będzie pojawiało się mnóstwo informacji o 13 grudnia ’81, dlatego ja Stan Wojenny potraktuję jako przyczynek do tego wpisu.

Rota

To utwór poetycki Marii Konopnickiej, a także pieśń hymniczna. Pierwszy raz Rota została opublikowana w 1908 w czasopiśmie Przodownica. Powstała pod wpływem oburzenia prześladowaniami polskości w zaborze pruskim. Jest to pierwsza polska pieśń protestu (albo jedna z pierwszych).

tekst: Maria Konopnicka
muzyka: Feliks Nowowiejski
wykonanie: Warszawski Chór Międzyuczelniany

Siekiera, motyka

Utwór rozpowszechniony dzięki filmowi muzycznemu pt. Zakazane piosenki z 1946 w reż. Leonarda Buczkowskiego. Pierwotnie Siekiera, motyka śpiewana była przez mieszkańców okupowanej Warszawy, powstała w 1942 r., opowiadała o życiu w zniewolonej stolicy. Panował zakaz śpiewania tego utworu. Autorką tekstu była Anna Jachnina.

Dziwny jest ten świat

Tekst i muzyka: Czesław Niemen. Piosenka pierwotnie miała być protestem ideowym przeciwko socjalistycznym władzom w Polsce, jednak w 1967 r. owa władza postanowiła nagrodzić ten utwór za ideowe walory tekstu piosenki. Partia zamiast zwalczać Niemena i jego utwór postanowiła przyjąć go za dobrą monetę, dlatego w Opolu ’67 artysta otrzymał nagrodę szefa Radiokomitetu Włodzimierza Sokorskiego. Władza ludowa radziła sobie na różne sposoby ze swoimi ideologicznymi wrogami…

Protest dance

Piosenka Protest dance Renaty Przemyk powstała w 1990 roku i odnosi się do zmian ustrojowych w Polsce. Sam tytuł utworu wskazuje już na jego przesłanie, a wystarczy wsłuchać się w tekst i odnieść go do transformacji ustrojowej z przełomu lat 80. i 90., aby odnaleźć wiele aluzji do ówczesnej sytuacji politycznej.

Psalm stojących w kolejce

Psalm stojących w kolejce to jedna z najbardziej znanych piosenek Katarzyny Prońko. Po wprowadzeniu Stanu Wojennego zyskała jeszcze większą popularność ze względu na niektóre, bardzo dobitne sformułowania w tekście. Utwór Prońko był protestem przede wszystkim przeciwko sytuacji społeczno-gospodarczej w Polsce. Popularność tego utworu zbiegła się z ogłoszeniem Stanu Wojennego, przez co tym bardziej kojarzona jest z tym okresem.

Mury

Na zakończenie dodam piosenkę, która nie jest przykładem protest songu, ale przez wiele osób uważana jest za jego wzór. Myślę o utworze Mury Jacka Kaczmarskiego. Zwróćcie uwagę na ostatnie wersy tekstu, w którym artysta przedstawia zakończenie historii młodego i natchnionego śpiewaka – mury rosną, a u jego nóg kołysze się łańcuch, który chciał zerwać. Sam Kaczmarski powtarzał w różnych wywiadach, że ten utwór wcale nie ma pozytywnego zakończenia, a artysta nie udziela w nim rad, co jest dość charakterystyczne dla protest songów. Co ciekawe, na wielu koncertach ostatnia zwrotka, ta pesymistyczna, była wygwizdywana przez słuchaczy, którzy nie zgadzali się z jej przesłaniem.

A wam jakie pieśni protestu przychodzą do głowy?

2 thoughts on “Polskie pieśni protestu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s